بهترین سیستم سرمایشی برای شمال ایران و مناطق شرجی

یکی از معیارهایی که در انتخاب سیستم سرمایشی می بایست مورد توجه قرار گیرد؛ نوع اقلیم و آب و هوای آن منطقه است. سیستم های سرمایشی زمانی می توانند بیشترین کارایی را داشته باشند که متناسب با نوع آب و هوای منطقه شما انتخاب شوند. زیرا هر کدام از این تجهیزات سرمایشی برای شرایط اقلیمی خاصی طراحی و بهینه سازی شده اند. انتخاب و خرید سیستم سرمایشی مناسب علاوه بر افزایش کارایی موجب کاهش مصرف انرژی و افزایش عمرمفید دستگاه خواهد شد. با این توضیحات بدیهی است که سیستم ها و تجهیزات سرمایشی در مناطق مختلف ایران با هم تفاوت داشته باشند و تمامی مناطق از یک تجهیزات سرمایشی واحد استفاده نکنند؛ به عنوان مثال دستگاهی که در اهواز عالی کار میکند، در رشت عملکرد ضعیفی خواهد داشت و بالعکس.
در این مقاله قصد داریم بهترین سیستم سرمایشی برای مناطق مرطوب کشور را به شما معرفی نماییم.
بهترین سیستم سرمایشی برای شمال ایران کدام است؟
استان های شمالی کشور از گیلان تا مازندران و گلستان دارای آب و هوای مرطوب و شرجی هستند. در این مناطق به خصوص در فصول گرم سال، فقط گرمای هوا نیست که آزاردهنده می باشد بلکه رطوبت بالای این اقلیم است که که شرایط را طاقت فرسا میکند.
بنابراین سیستم سرمایشی مناسب برای این مناطق، تجهیزاتی است که می بایست علاوه بر خنک کردن هوا و کاهش دمای محیط، جاذب رطوبت نیز باشد. یک انتخاب نادرست در خرید سیستم سرمایشی نه تنها می تواند فضای خانه را شرجیتر کند، بلکه مصرف برق را بیشتر و استهلاک دستگاه را هم افزایش خواهد داد.
با این توضیحات می توان به صراحت گفت که استفاده از کولرهای آبی برای مناطق شمال کشور و آب و هوای شرجی و نیمه شرجی اصلا مناسب نخواهد بود. پس بهترین سیستم سرمایشی برای این مناطق خرید کولرهای گازی و اسپیلت های دیواری و ایستاده می باشد. چرایی این موضوع را در بخش بعدی مطالعه کنید.
چرا اسپیلت برای شمال کشور مناسب است؟
همان طور که گفتیم شمال ایران در بیشتر روزهای سال، مخصوصاً در بهار و تابستان، تحت تأثیر رطوبت بالا، بارشهای مکرر، هوای سنگین و گاهی دمای نسبتاً بالا قرار دارد. این شرایط آب و هوایی گرمای محیط را برای انسان تحمل ناپذیر می کند. از این رو سیستم خنک کننده می بایست علاوه بر کاهش دما رطوبت محیط را نیز تعدیل کند.
درست است که کولرهای آبی دمای محیط را کاهش می دهند اما نه تنها از رطوبت محیط کم نمی کنند بلکه به دلیل مکانیزم عملکردی این دستگاه (تبخیر آب)، بر میزان رطوبت محیط نیز میافزایند. بنابراین اصلا گزینه مناسبی برای آب و هوای شرجی نیستند و بیشتر برای مناطق گرم و خشک و کویری مناسب و ایده آل می باشند.

اما اسپیلت های دیواری و ایستاده برای خانه ها، آپارتمان ها، ویلاها و مراکز تجاری و اداری بزرگ در مناطق شمالی و مرطوب ایران به دلیل عملکرد مناسب در محیط های مرطوب، مصرف قابلقبول انرژی و توانایی کنترل بهتر دما، گزینهب سیار منطقی و البته مقرون به صرفه ای محسوب میشوند.
معیارهای مهم در انتخاب و خرید اسپیلت
از آنجایی که اسپیلت ها بر اساس شرایط اقلیمی و آب و هوایی مناطق مختلف طراحی و ساخته میشوند، انتخاب یک اسپیلت مناسب باید با در نظر گرفتن معیارهایی چون کلاس آب و هوای، نوع گاز مبرد، و نوع کمپرسور انجام شود. خرید اسپیلت بدون در نظر گرفتن این معیارها نه تنها باعث نارضایتی و عدم تأمین آسایش حرارتی میشود، بلکه میتواند منجر به افزایش غیرمنتظره قبض برق، استهلاک زودهنگام دستگاه، هزینههای مکرر تعمیر و در نهایت تعویض زودهنگام سیستم گردد.
اهمیت کلاس آبوهوایی در خرید اسپیلت
بر اساس استاندارد جهانی اسپلیت ها در سه کلاس T1 ، T2، و T3 دسته بندی می شوند که هر کدام برای بازه دمایی خاصی طراحی و بهینه سازی شدهاند. در جدول زیر به صورت کامل بازه دمایی هر کلاس و اقلیم مناسب هر کدام را به طور کامل مشاهده میکنید:
| کلاس | بازه دمایی طراحی (سرمایش) | بازه دمایی طراحی (گرمایش) | اقلیمهای مناسب در ایران | مناسب برای شهرهای |
| T1 | ۱۸+ تا ۴۳+ درجه سانتیگراد | ۱۵- تا ۷+ درجه سانتیگراد | معتدل، مرطوب، کوهپایهای، نیمهگرمسیر | تهران، کرج، اصفهان، شیراز، رشت، ساری، گرگان، مشهد و … |
| T2 | ۱۰+ تا ۳۵+ درجه سانتیگراد | ۲۰- تا ۱۰+ درجه سانتیگراد | سردسیر، کوهستانی (تابستانهای خنک) | اردبیل، همدان، زنجان، سنندج، شهرکرد، خوی، ارومیه |
| T3 | ۱۰+ تا ۵۲+ درجه سانتیگراد | ۱۵- تا ۱۰+ درجه سانتیگراد | گرمسیر، بیابانی، جنوبی (تابستانهای بسیار داغ) | اهواز، آبادان، بندرعباس، بوشهر، چابهار، دزفول، شوش، جیرفت، لار |
بنابراین بر اساس جدول فوق بهترین و مناسب ترین نوع اسپیلت برای مناطق شمالی کشور اسپیلت های کلاس T1 می باشد. البته توجه به نوع مبرد و نوع کمپرسور نیز بسیار مهم می باشد که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.
نوع گاز مبرد
کولرهای گازی و اسپیلت ها با استفاده از گاز مبرد گرما را از داخل ساختمان جذب کرده و به بیرون منتقل میکنند. در واقع گاز مبرد سیالی است که در یک مدار بسته بین یونیت داخلی و خارجی گردش میکند و وظیفه آن انتقال حرارت است.
انتخاب نوع گاز مبرد تأثیر مستقیم بر راندمان خنککنندگی، میزان رطوبتزدایی، فشار کاری کمپرسور، سازگاری با محیط زیست و هزینههای تعمیر و نگهداری دارد.
گاز R22 یکی از انواع گازهای مبرد در دستگاه های اسپلیت می باشد. این گاز به دلیل کارایی پایین، آسیب شدید به لایه اوزون و پتانسیل گرمایش جهانی بسیار بالا، منسوخ شده است. امروزه دستگاه های اسپیلت از گازهای R410A و R32 استفاده میکنند که نه تنها سازگاری بیشتری با محیط زیست دارند، بلکه راندمان خنککنندگی بالاتر، مصرف برق کمتر و رطوبتزدایی بهتری (به ویژه در مناطق شرجی)را ارائه میدهند.
نقش کمپرسور در عملکرد
انتخاب کمپرسور مناسب نقش بسیار مهمی در میزان کارایی دستگاه شما خواهد داشت. چرا که کمپرسور وظیفه فشرده سازی و انتقال گاز مبرد را بر عهده دارد. از این رو نقش مستقیمی در کیفیت عملکرد، مصرف انرژی و دوام دستگاه دارد. انتخاب کمپرسور نیز می بایست بر اساس شرایط اقلیمی منطقه شما، میزان استفاده روزانه، وضعیت شبکه برق و بودجه انجام شود.
به طور کلی سه نوع کمپرسور وجود دارد:
- روتاری (Rotary)
- پیستونی (Reciprocating/Piston)
- اسکرال (Scroll)

کمپرسور روتاری برای مناطق معتدل و مرطوب بسیار مناسب است اما برای مناطق بسیار گرم و خشک (مانند جنوب و کویر) گزینه مناسبی نیست و در این مناطق عملکرد ضعیفی دارد.
برای مناطق حاره ای و گرمسیری کمپرسور پیستونی انتخاب مناسب تری می باشد. کمپرسورهای اسکرال هم برای مناطق گرمسیری و هم برای مناطق معتدل گزینه ای عالی و حرفهای هستند، اما به دلیل قیمت بالاتر و هزینه تعمیرات بیشتر، بیشتر در پروژه های لوکس، تجاری و صنعتی کاربرد دارند.
بنابراین با توجه به توضیحات بالا بهترین کمپرسور برای مناطق شرجی و شمالی کشور کمپرسورهای روتاری می باشند.
آیا کولرهای گازی اینورتر برای شمال ایران انتخاب خوبی هستند؟
برای پاسخ به این سوال ابتدا لازم می دانیم توضیح مختصری در مورد کولرهای گازی اینورتردار ارائه نماییم و سپس پاسخ سوال بالا را خواهیم داد:
کولر گازی اینورتر (Inverter AC) برخلاف نوع معمولی (On-Off)، دارای کمپرسوری با دور متغیر است. یعنی کمپرسور به جای اینکه یا کاملاً روشن یا کاملاً خاموش باشد، میتواند با سرعتهای مختلف کار کند و دمای محیط را در یک بازه مشخص ثابت نگاه دارد. در نتیجه مزایای زیر را به همراه خواهد داشت:
- مصرف برق پایینتر
- فشار کمتر به کمپرسور
- عمر مفید بیشتر دستگاه
- صدای کمتر در زمان کار
- خنککنندگی پایدارتر
باید خاطرنشان کنیم که کولرهای گازی اینورتردار علاوه بر قیمت خرید و نگهداری بالا، حساسیت بالایی به نوسانات برق دارند. از این رو برای مناطقی که دارای نوسانات شدید برق هستند اصلا گزینه خوبی به شمار نمی روند.
درست است که در مناطق شرجی، چون دستگاه باید مدت بیشتری کار کند تا رطوبت را هم کنترل کند، اینورتر بودن میتواند در بلندمدت تفاوت زیادی در هزینه برق و راحتی ایجاد کند. اما اگر نوسان برق در منطقه شما شدید و مکرر است خرید کولرهای گازی اینورتردار گزینه مناسبی برای شما نخواهد بود.
نتیجه گیری
در خرید دستگاه ها و سیستم های سرمایشی نوع اقلیم و آب و هوای منطقه معیار و فاکتور بسیار مهمی می باشد. زیرا دستگاه های سرمایشی برای بازههای دمایی و رطوبتی خاصی طراحی و بهینهسازی میشوند و انتخاب نادرست بر اساس اقلیم، منجر به عملکرد ضعیف، مصرف انرژی بالا، استهلاک زودهنگام و حتی خرابی کامل دستگاه خواهد شد. بهترین تجهیزات سرمایشی برای مناطق مرطوب و شرجی مانند شمال ایران اسپیلت ها و کولرهای گازی می باشند که علاوه بر کاهش دما، رطوبت محیط را نیز تعدیل می کنند. برای خرید اسپیلت مناسب آب و هوای شرجی توجه به سه فاکتور کلاس آب و هوایی، نوع کمپرسور و گاز مبرد بسیار مهم و حیاتی می باشد. در این مقاله سعی بر آن داشتیم تا راهنمایی جامع برای انتخاب بهترین سیستم سرمایشی برای مناطق شمالی و شرجی کشور را به شما عزیزان ارائه نماییم.






